Yıkım (ravage), Lacan’ın öğretisinde özellikle anne–kız ilişkisi bağlamında özgül bir kavramsallaştırma kazanır. Bu kavramın belirginleştiği başlıca metinler L’Étourdit ile Sinthome semineridir. Lacan, L’Étourdit’te, kızın anneden talep ettiği ve Kadınsı varlığın özelliklerini taşıması beklenen bir “töz”ün yokluğu üzerinden, anne–kız ilişkisinde ortaya çıkan yıkıma işaret eder. Lacan şöyle yazar: “Bu temelde, Freud’un Ödipus karmaşasına dair kuramsal inşaası,…

Lacan, “dayanılmaz olan olarak gerçek” der. Bir şeyin “dayanılmaz” olabilmesi için, onun birisi için dayanılmaz olması gerekir. Yani burada öznenin alanındayız; bir şeyin ağırlığını, acısını üzerine alan, onu taşıyan öznenin boyutundayız. Birinin neden bugün bir analiz talebinde bulunduğu ve başka bir zamanda bulunmadığı sorusunun kesin nedeni, aniden onun için dayanılmaz hale gelen bir şeyle karşılaşmış…

Freud, “Nevrozda ve Psikozda Gerçekliğin Yitirilmesi” metninde şöyle der: “Psikozda gerçekliğin dönüştürülmesi, onunla daha önceki ilişkilerin ruhsal tortuları üzerinde — yani daha önce gerçeklikten türetilmiş olan ve gerçekliği zihinde temsil eden anı izleri, düşünceler ve yargılar üzerinde — uygulanır. Ama bu ilişki asla kapalı bir ilişki olmamıştır; taze algılarla sürekli zenginleştirilir ve değiştirilir. Bu yüzden…

Histerik bedensel semptomlarla şizofrenide görülen dağılmış beden deneyimi, önemli farklar barındırsa da klinikte zaman zaman birbirine karışabilmektedir. Psikotik fenomene özgü “men etme” mekanizması ile histeride devrede olan ‘’bastırma’’ mekanizmasının bedende yarattığı etkiler elbette farklıdır. Bedenin bu farklı yapısal konumlanışı, Freud’un daha ilk çalışmalarında dikkatini çekmiştir. Nitekim 1893 tarihli “Organik ve Histerik Motor Felçlerin Karşılaştırmalı İncelemesi…

Freud’un “Tedavinin Başlangıcı Üzerine” metni, her klinisyen için önemli noktalar barındırır. Aslında, başlangıç olarak öne sürdüğü durum elbette bir çalışma için kritik öneme sahip olan ön görüşmelerdir. Ön görüşmelerin kuşkusuz birden fazla önemi vardır. Ancak bu yazıda yalnızca belli başlı yönlerine değineceğim. Bunlardan ilki, elbette bir öznenin analize uygun olup olmadığı ve başvurduğu şikâyetin analitik…

Freud’un büyük eserleri arasında kısa sayılabilecek bir metin olan Başarı Karşısında Yıkılanlar, oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu makale, başarıya veya mutluluğa dayanamayan insanların durumunu, basit bir olgu gibi sunulan bir konunun arkasında aslında çok güçlü ve yoğun bir dinamiğin çalıştığını göstererek okuyucuyu şaşkına uğratır. Nevrozun nedenselliğine ufak bir atıfla başlayan Freud, arzu, iyileşme ve…

Kıskançlık ve özdeşleşme meselesi aslında pek yan yana konuşulmayan bir mesele. Ayrı ayrı olgular olarak ele alınmaya meyilli iki kavramdan bahsediyoruz. Tabii özdeşleşmenin tek etmeni kıskançlık değil, lakin bu önemli dinamiğe kısa bir özet ve basit bir perspektif ile bakmaya çalışacağız. Bugün bu konuyu nevroz yapısı üzerinden ele almak suretiyle sınırlandıracağım. Çünkü psikotik yapılarda bu…

Freud, ‘’Bir Suçluluk Duygusu Nedeniyle Suç İşleyenler’’ adlı eserinde belirsiz bir suçluluk nedeniyle bazı kişilerin suça itildiğini ve daha bilinç düzeyinde bu belirsiz suçluluğu, belirli bir suça bağladığını belirtiyor. En azından diyor, boğucu suçluluk bir nedene bağlandığında boğuculuğu azalır: ‘’Çelişkili görünse de bu suçluluk duygusunun kötülük yapılmadan önce de var olduğunu, kötülükten doğmadığını, tam tersine…

Fantazm, psikanaliz ile psikosomatik olarak adlandırdığımız şey arasında bir bağlantının adıdır. Freud, histeriler üzerinden bu ilişkiye bakabilmiş; beden ve fantazm arasındaki stratejik ilişkinin içsel sorusunu teorikleştirmeye çalışmıştır. Bilinçdışı süreçlere ilişkin bu temel teori klinik olarak hayati bir öneme sahiptir. Freud, öznenin ‘’sağlığını’’ metapsikolojik bir zemine taşımıştır. Bu, fenomenolojik olarak, bir öznenin metapsikolojik bulgular olmadan sorunun…

Yas kavramı, yas çalışması ya da yasın tutulması sosyal medyada pek moda oldu. Bundan dolayı da toplumsal bir saplantı haline geldi ve psikanaliz bir şekilde onunla ilişkili hale getirilmeye başlandı. Dolayısıyla bu toplumsal konjonktürü göz ardı edemeyiz. Bununla beraber şunu sorabiliriz: Neden bu kadar yas tutma isteği? İnsanlar, Freudyen  bir kavramı çağrıştıran “yas tutma çalışmasını”…